Kediler ve Parazitler

Neko’nun kanlı ishalinin bir türlü yok edilemediği zamanlarda şüpheler, parazit varlığındandı. Test yapmadan, sırayla parazit ilaçları veriliyor ve bendeniz tarafından da zavallı Neko’ya uygulanıyordu. Oysa yanlış ilaç, yanlış doz felçten ölüme kadar birçok tehlike arz ediyordu.

Kanlı ishal bir türlü kesilmediği için de var olduğunu düşündüğümüz parazit ne olabilir diye deli gibi araştırıyor ama bulamıyorduk. Bilinen tüm testler temiz çıksa da ekimle, kültür yapılarak her çeşit parazit araştırıldı. En olmayacaklar bile… Bu süreçte, ÖSS’deki tercihlerinden biri veterinerlik olduğu için bu işi yapanlardan tutun da hayatının amacı veterinerlik olanlara kadar sayısız veterinerle tanıştım. Maalesef parazit ilaçlarının önerilme şekilleri, uygulama tavsiyeleri arasındaki farklar beni çok şaşırtmıştı.

O dönem araştırdığım bilgilerin ziyan olmaması için, benzer sorun yaşayanlara bu bilgileri aktarmaya başladığımda, daha da şaşırdım. Forumlarda parazit ilaçları sürekli telaffuz ediliyordu.  İnsanlar bilinçsizce, tanıdığının kedisine önerilen parazit ilacını kullanmayı uygun görüyor, kedilerini veterinere bile götürmeden öğrendikleri isimdeki ilacı arkadaşının kedisine önerilen dozda uygulamakta sakınca görmüyorlardı. Oysa parazit ilaçlarında en önemli şeylerden biri dozdur, kedinin kilosuna göre ayarlanır yoksa zaten ilaç işe yaramaz. İlaçların kapsamı da bellidir, her ilaç her paraziti yok etmez. Önce testlerle parazit teşhis edilmeli ve uygun ilaçla yok edilmelidir.

Kediler de tüm canlılar gibi, iç ve dış parazitlerin tehdidi altındadır. Sokağa çıkan, sokak hayvanları ile temas eden, çiğ et tüketen kedilerde bu risk oranı neredeyse % 100’dür. Evimizde izole yaşam süren kedimizdeki risk oranını ise % 0 değildir.

Sokakta gezdiğiniz ayakkabılarınızdan başlayan bir sürü taşıyıcı unsur vardır. Örneğin eskiden hiç sokağa çıkmayan kedim Sarı, biz 18. katta yaşarken bitlenmişti. Veterinerim bitleri incelediğinde kuş biti olduğunu söylemişti ve yan daireme yuva yapan güvercinlerden aldığını anlamıştık. Kuş yuvaları birkaç metre kare çapında etkili bulaşma kaynaklarıdır. Yine hayatında dışarı çıkmamış bir başka kedi, evde tek yaşayan bir kedi olmasına rağmen mantar oldu çünkü mantar sporları yüzlerce metre yükselebilir ve rüzgarla yolculuk yapabilir. Eski veterinerimin kedisi de yıkanmamış maydanozdan parazit kapmıştı.

İlkbahar ve yaz aylarının korkulu rüyası pire ve keneler ise tam bir kabustur. Kanamalı Kırım Kongo Ateşi hastalığı hortladığında, birçok insan keneler hakkında koruyucu önlemler aldıysa da maalesef aradan geçen zaman sonucunda tedbirlerin gevşediği ve artık pek de umursanmadığı anlaşılıyor. Kapalı otoparkların hayatımızda sıklıkla yer alması bizleri pireler için ideal taşıyıcılar haline getirdi. Ayakkabımızda, paçamızda taşıdığımız bu parazitleri evde izole yaşadığını sandığımız dostumuza hediye etmemiz işten değil.

“Birşey olmaz” dememeli ve dostlarımıza bu konuda yardımcı olmalıyız. Zaten yapılan araştırmalar ve testler, üretilen ilaçlar aslında acı bir gerçeği gösteriyor. Dostlarımızı korumak ve kurtarmak için üretilen ürünlere bakıldığında, nedense zoonoz (insana bulaşabilen) sınıftakilere önem verdiğimiz ortaya çıkıyor.

Parazitler, hem hayvanların sağlık kalitesini düşürdüğü için hem de bazı bulaşıcı hastalıklara zemin hazırladıkları, taşıyıcılık yaptıkları için önemlidirler. Parazitler asalak yaşarlar. Konakçısı olduğu hayvanın besinine ortak olurken, atıkları ile de zehir ve hastalık saçarlar. Zayıflatanlardan tutun da, öldürücü olanlara kadar pek çok parazit vardır. İshal, kanlı dışkı, anüs çevresinde döküntü, kusma, kaşıntı, tüy dökülmesi, deride yara açılması, halsizlik, bağırsak tıkanması gibi farklı belirtileri vardır.

Parazitin varlığı ve çeşidi, testlerle ispatlanıp uygun ilaçlarla yok edilmeye çalışılmalıdır. Yanlış ilaç veya yanlış uygulama bazen etkisiz kalırken, bazen de hayvana parazitten daha çok zarar verir.

Parazitler iç ve dış olmak üzere 2 sınıftır.

İÇ PARAZİTLER:

Protozoalar (Tek hücreliler): Toxoplazmadan kist hidatiğe, brucellosise kadar onlarca çeşidi vardır. Genelde sindirim sistemine yerleşir ve enfeksiyona neden olurlar. İshal ilk belirtileridir. Çeşidine göre farklı belirtileri olur. Dışkı ve/veya kan testleri ile teşhis edilirler.

Tenyalar: Barsaklarda yaşar, ve türüne göre ürerler. İshal, iştahsızlık, kilo kaybı, deri kuruması ve döküntüsü belirtilerdir. Kedinin anüsünde veya dışkısında tenya parçaları görülür. Dışkı testi ile teşhis edilir.

Askaritler: Barsaklara yerleşir ve gıdaları emerek hayvanı zayıf düşürürler. Yavru kedilerde daha sık görülür. İshal, halsizlik, deri kuruması ve karında şişkinlik belirtileridir. Dışkı testi ile teşhis edilir.

Kancalı kurtlar: İnce barsağın çeperine kancalarını takarak yerleşir ve kan emerler. Bu arada barsak duvarını zedeledikleri için dışkıda kan görülmesine neden olurlar. İshal, iştahsızlık, halsizlik, kansızlık belirtileridir. Dışkı testi ile teşhis edilir.

Kamçılı Kurtlar: Kamçı benzeri kuyrukları ile kalın barsağa yerleşerek kan emerler. Kancalı olanlar gibi kanamaya neden olabilirler. İshal, halsizlik, kansızlık belirtileridir. Dışkı testi ile teşhis edilir.

Kurtçuklar: Solucan benzeridirler. Karaciğer, akciğer, ince barsağa yerleşebilirler. Enfeksiyona yol açarlar. Ani bir zayıflama ile belirti verirler. Dışkı testi, solunum ifrazatının incelenmesiyle teşhis edilir.

Kalp kurtları: Sivrisinek ısırığı ile bulaşır. Kalbe ve yakın damarlara yerleşerek damar tıkanıklığı ve ölüme yol açabilirler. Halsizlik, iştahsızlık, öksürük, solunum zorluğu, zayıflama belirtileridir. Koruyucu ilaçlar vardır, yakalandıktan sonra tedavisi zordur. Kan testiyle teşhis edilir.

Kıl kurtları: Yumurtaları kedinin derisine girer ve barsakları enfekte eder. Vücudun başka bölgelerine yerleşebilir. İshal, öksürük, kaşıntı, iştahsızlık, halsizlik ve kilo kaybı belirtileridir. Çıplak gözle dışkıda görülmez, test ile teşhis edilir.

Mide kurtları: Kedinin yediği büyük böceklerden bulaşır. Mideye yerleşir ve gıdaya ortak olurlar. Kusma, iştahsızlık ve zayıflama belirtileridir. Dışkı testi teşhis edilir.

Göz kurtları: Sinekler aracılığıyla bulaşır ve kedinin gözüne yerleşir. Gözün beyaz kısmındadır. Gözde kızarıklık, akıntı, kaşıntıya yol açar. Göz hasarına bile yol açabilir.

2. DIŞ PARAZİTLER:

  • Pire
  • Kene
  • Mantar
  • Uyuz
  • Bit
  • Sinek kurtları

Dış parazitlerin tespit ve teşhis edilmesi daha kolaydır. Pire, kene ve bitler çıplak gözle görülür, görülemeyenler ise zaten kaşıntı, tüy dökülmesi, yaralar ile kendini belli ederler. Tıpkı iç parazitler gibi uygun ilaçlarla yok edilirler.

Kulak uyuzu (Kulak akarı): Dış parazit sınıfındadır. Kedinin kulak kanallarına yerleşir ve kan, vücut sıvısı, ölü deri ile beslenir. Kulak içini yaralar ve bakteriyel hastalıklara da zemin hazırlar. Kulaktan gelen kötü koku, kaşıntı ve enfeksiyon belirtileridir. Kaşıntı nedeniyle kulak dışında yaralar açılır. Akıntıya da yol açabilir. Kulak kiri ile karıştırıldığı için zor fark edilir. Uygun ilaçla yapılan kulak temizliği ve bakımı ile yok edilir. İhmal edilmemesi gerekir.

Internet taramaları için anahtar terimler: Feline parasites, cat parasites, infection of parasites, flea, tick, louse, itch, diarrhea, roundworms, giardia, coccidia, intestinal parasites, tapeworms, toxoplasmosis,  whipworms, hookworms, cat worms.

Avatar

Eda DAĞDEVİREN edadag@yahoo.com

edadag@yahoo.com

Share

10 Yorum Kediler ve Parazitler

  1. Avatar Aynurilaytipis dedi ki:

    Eda Hnmcim her zamanki gibi degerli bilgilerinizi bizimle paylastiginiz icin tesekkur ediyorum. Bende resimlere bayildim :eek Yuzyil uyuyan guzel haltetmis :p :grin bu meleklerin yaninda :zzz

  2. Avatar H. Fatos (GUR) AKINOGLU dedi ki:

    Ceren Hn . ,
    Cok cok uzuldum. Size cok ulasmaya calistim ama mail adresinizi yanlis yazdiginizi dusunuyorum. Bassagligi diliyorum. Keske bir yararimiz olabilseydi. :((

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*