Kedilerde Böbrek Hastalıkları

Kediler de sıkça görülen bu durum üzerine, yabancı kaynaklardan derlediğimiz bu yazıyla size yardımcı olmaya çalışacağız.

Bizler, yardımımıza ihtiyaç duyan pisilerimizin yaşamını uzatamayabiliriz ama gerektiği şekilde ilgilenerek, onların yaşam kalitesini yükseltebiliriz.

Kronik Böbrek Yetmezliğinden Ne Anlıyoruz?

Böbrek yetmezliği, böbreklerin görevlerini tam olarak yerine getirememesi sonucu gelişir. Bunun en açık göstergesi, hastanın kanında üre ve kreatinin gibi bazı zararlı maddelerin artmasıdır.

Böbrekte bulunan yaklaşık 200.000 (bazı kaynaklarda 1 milyon) küçük nefron, zararlı maddeleri ortadan kaldırır ve vücudumuzdaki su ve elektrolit düzenlemesini yapar.  Eğer bu nefronlar ölmeye başlarsa, vücudumuzdaki zararlı maddelerin atılması ve elektrolitlerin çalışmasını, düzenli olarak yerine getiremezler. Bunun sonucunda da kronik böbrek yetmezliği oluşur. Atılması gereken bu maddeler, vücutta toplanmaya başlar. Bu da zehirlenmeye yol açar. Çünkü böbrek, artık bu temizleme-filtreleme işini yapabilecek güçte değildir. Böbreğin bozulmaya başlaması, kansızlık ve yüksek tansiyona yol açar.

Hasta bir kedinin böbreği, idrar biriktirme yeteneğini kaybeder.  Daha çok su içmesine karşın, idrar miktarı azdır. Bu, böbrek hastalığının ilk işareti sayılabilir.

Bazı durumlarda da, kedinin tüylerinde aşırı yağlanma oluşur ve bakımsız gibi görünür.

Çok sık kusmalar da, diğer semptomlar arasındadır.

Ağız kokması ve aşırı kilo kaybı, tepkisizlik ve davranış bozuklukları (sinirlilik, korku, huzursuzluk v.b.) gibi durumlar da, hastalığın ilerlemiş halleridir.

 

Nedenleri ve riskleri

  • Böbreğin eski fonksiyonlarını yerine getirememesi,
  • Kalıtım: Belirli cins kedierde, bu hastalığın erken yaşlarda ortaya çıkması,
  • Bakteriyel enfeksiyon,
  • Beslenmeye bağlı olarak ortaya çıkması.

Böbrek  fonksiyonlarındaki rahatsızlıklar, genel olarak yaşlı kedilerde görülür. Çünkü ev kedileri, diğerlerine oranla daha çok yaşama şansına sahiptirler. Burada en önemli etken, ev kedilerinin doğal beslenmeleri için gerekli olanların dışındaki besin kaynakları ile yanlış beslenmeleridir. Örneğin sindirimi güç bir besin olan soya ve bitkisel proteinle beslenmeleri.

Hastalıkla ilgili bir şüpheye düştüğümüzde, önce veterinere başvurmamız gerekir. Zira böbrek fonksiyonlarının yetersizliği, çok ciddiye alınması gereken bir konudur.

Doğru tedavi, çok sayıda semptomu kontrol altına alınabilir hale getirir ve kedinin yaşam kalitesini yükseltir. O halde konuyu daha derinlemesine inceleyelim.

Kronik ve Akut Böbrek Yetmezliği Arasındaki Farklar

Böbrek yetmezliği, kronik ya da akut olabilir.

Kronik böbrek yetmezliği, böbreğin artık eski işlevini göremeyecek biçimde fonksiyonlarını kaybetmesidir. Bu durum, kedide tam vaktinde gözlenemeyebilir ve hastalığın sinyalini erken almak zordur.  Bu, hastalığın yaklaşık yüzde 70 oranında ilerlemesi durumunda ortaya çıkar ve hastalığın semptomları görülmeye başlanır.

Buna karşın akut böbrek yetmezliği, böbrek fonksiyonlarının aniden iflas etmesidir. Kedilerdeki akut böbrek yetmezliğinin temel nedenleri arasında bulaşıcı hastalıklar, travma, zehirli yiyecekler (örn: Etilen glikol/antifriz) sayılabilir. Akut böbrek yetmezliği, ciddiye alınması gereken bir durumdur, çünkü hızlı bir biçimde ölüme yol açabilir. Bu durumda veterinerin acil müdahalesi kaçınılmazdır. Eğer böbrek ileri derecede zarar görmemişse, durumu eski haline getirmek olasıdır. Bu da, erken ve iyi bir veteriner müdahalesi ile olasıdır.

Kronik Böbrek Yetmezliğine  Neler Yol Açar?

Kronik böbrek yetmezliğinin çeşitli nedenleri olabilir. Ama genel etkenler yaşlılık, genetik, iklim ve hastalıklar, böbrek yetmezliğine uygun ortamlar sağlar.  

Son yıllarda kronik böbrek yetmezliğini tetikleyen nedenler arasında dikkatler yüksek tansiyona, düşük potasyum oranına, diş hastalıklarına çevrilmiştir.

Çalışmalar, belirli bir kedi ırkının diğerlerine göre daha yüksek risk altında olduğunu göstermiştir.  Bu ırklar arasında Maine Coon, Abessinier, Siam, Rus Mavisi, Burmesen ve Balinesen sayılabilir.

Bütün yaşlarda ortaya çıkması olası olan bu hastalık, yaşlı kedilerde daha çok gözlemlenmistir. Yine diyete yönelik beslenme ile, ev kedilerinin diğerlerine göre çok daha uzun yaşadığını göstermiştir.

Potasyum yetersizliği:

Düşük potasyım seviyesi, kronik böbrek yetmezliğinin nedeni ve göstergesi olabilir. Bazı veterinerler bunu saptayabildiklerinde, hemen normal düzeye getirmek için beklemek yerine, takviye potasyum verirler. Bunun kronik böbrek yetmezliğinin ilerlemesini (belki) durdurabileceğini düşünmektedirler. Böbrek yetmezliği olan bir kedi, potasyum yetersizliğini kendi kendine ayarlayamaz. Tabii ki bu da, veteriner kontrollerinden sonra saptanabilecek ve verilecek bir karardır.

Diş hastalıkları:

Kedilerin yıllık ağız, diş, dişeti kontrollerinin yaptırılması tavsiye edilen bir durumdur.  Diş taşlarının ve dişlerinin temizlenmesi, kedinin sağlıklı olmasına yardımcı olacaktır. Ağzın içinde diş hastalığından kaynaklanacak bir bakteriyel oluşum, kronik böbrek yetmezliğini de beraberinde getirecektir. Birçok kedi sahibi, böbrek yetmezliğinin sağlıksız dişle hemen ya da kısa bir süre sonra ortaya çıktığını söylemiştir. Bunun için:

  • Herhangi bir diş sorununda, müdahale  öncesi ve sonrası kan değerlerinin ölçümü, ortaya çıkması olası bir böbrek yetmezliğini önleyecektir.
  • Diş doktorunun müdahalesinden sonra, verilecek olan serum konusunda doktor ile konuşularak, böbreklere baskı yapmayacak bir yol seçilmelidir.
  • Kedinin çenesine yapılacak bir müdahalede, olası bakteri durumuna karşı antibiyotik verilmesi konusu da, doktor ile konuşulmalıdır.

Yüksek tansiyon:

Böbrek ile yüksek tansiyon arasındaki ilişki, biraz karışıktır. Böbrekler, kan basıncının düzenlenmesi konusunda etkili bir  rol oynarlar. Bu nedenle, yüksek tansiyon da böbreklerin iflasında  büyük bir rol oynar. Yüksek tansiyon, aynı zamanda nefronlara baskı yaparak, onların çok yüksek kapasite ile çalışmasına neden olur. Böylece kronik böbrek yetersizliğinin bir süre saklanmasını sağlarlar.

Aşılar:

RCP grubunda adlandırılan aşılarla, kedilerdeki kronik böbrek yetmezliği arasında doğrudan bir ilişki saptanmıştır. Bu konudaki İngilizce doküman için, aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.

http://www.geocities.com/~kremersark/acvim_3_2002.html

Tiroid bezinin aşırı çalışması:

Tiroid bezlerinin aşırı çalışması, orta yaşlı ve yaşlı kedilerde görülür. Bu aşırı çalışma, böbreklerdeki kan akışını yükseltir. Bu akış, var olan kronik böbrek yetmezliğini gizleyebilir. Kediler üzerine yapılan çalışmalar göstermiştir ki, yüksek oranda tiroid bezinin fazla çalışması ile ilgili olarak yapılan tedavi (hangi yolla olduğu önemli değil), kronik böbrek yetmezliğine yol açabilir. Bu nedenle, tiroid bezi tedavisi gören kedilerin böbrek kontrolleri de düzenli olarak yapılmalıdır.

Yaşlılık

Kronik böbrek yetmezliği, yaşlı kedilerde en çok ölüme yol açan hastalıktır. 7 yaşını geçmiş bütün kedilerde, bu hastalığa yakalanma riski çok yüksektir. Bu yaştan sonraki kedilerde yıllık rutin kontrolleri (kan ve idrar testleri, tansiyon) yaptırmak gerekir. Erken teşhisle, doğru bir diyet (gerekli hallerde) ve serum (Hydration) tedavisi,  kedilerin uzun zaman mutlu bir şekilde aktif hayatta olmalarını sağlar.

Kronik Böbrek Yetmezliğinin Belirtileri

Kliniklerde yapılan testlerle, kronik böbrek yetmezliği kesin olarak saptanabilir. Bazı semptomlar ve davranışlar da, kedilerdeki böbrek yetmezliğinin işaretleri olabilir. Bunlar gözlemlendiğinde, kedi hemen teste tabi tutulmalıdır.

Bu semptomlar, şunlar olabilir:

Aşırı susama, fazla miktarda çişe çıkma, iştahsızlık, bulantı, kusma, kilo kaybı v.b.

Teşhis

Bazı hastalıklar vardır ki, bunlar da kronik böbrek yetmezliğiyle aynı semptomları gösterirler. Bunun için tek yol, yani sağlıklı bir teşhise giden yol, veterinerde test yaptırmaktır. Bir idrar analizi, bize birçok şeyi gösterebilir. Kan testi de, kreatin yoğunluğunu ve diğer değerleri gösterir. Kedimiz,  tam bir kontrolden geçirilmelidir (kan değerleri: kreatinin, fosfor, natrium, potasyum). Kreatininin yüksek çıkması, bize böbreğin iflasının habercisi olabilir.

Tedavi

Kronik böbrek yetmezliğinde iyileşme şansı yoktur.  Ama hastalık uzun zaman kontrol altına alınarak, kaliteli bir yaşam sürdürülebilir. Burada temel öge, zararlı maddelerin kontrol altına alınmasıdır. Geride kalan nefronların, bu maddeleri atması yeteneği zorlaşmıştır artık. Ancak böbreğin yüzde 30 kapasite ile çalışması bile, böbreğin işlevini yerine getirmesi için yeterlidir. İlk semptom kendini gösterdiğinde tedaviye başlamak, çok önemlidir. Yapılması gereken acil tedavi, ilaç ve diyet besinlerin kombinasyonundan oluşacak bir tedavidir.

İlaçlar, damarları genişletip kan basıncını  düşürerek, kanın hızlı akışının böbreklere zarar vermeden gerçekleşmesini sağlarlar. 

İngiltere, Hollanda ve ABD’de diyalizin yanı sıra böbrek nakli de gerçekleştirilebiliyor ancak bu iyileşme için değil, sadece tedavi amaçlı olarak yapılıyor.

Yüksek değerler, bize hastalığın bulunduğu aşama hakkında bir bilgi verebilir. Veteriner, bu sonuçlar karşısında kedimiz için, hastalığın hızlı ilerlemesini engelleyecek bir diyet listesi verebilir. Bu diyet, azaltılmış protein içerecektir.  Bu da böbreğin, daha az atılması gereken salgı üretmesi demektir. Ardından, kedinin hangi yüksek değerdeki proteini  (Soya değil) atabileceği saptanır.

Tuz ve fosfor yönünden fakir yiyecekler (böbrek diyetindeki tedavi de göz önüne alınarak), böbreğin daha fazla zarar görmesi engelleyecektir.

Mutlaka dikkat etmemiz gereken bir başka husus şudur: taze suyu her zaman hazır tutun.

Tavsiye

Kronik böbrek yetmezliği, tedavisi olmayan bir hastalıktır. Ama asıl soru şurada yatar: ne kadar uzun ve ne kadar yüksek bir yaşam kalitesiyle kedimiz  yaşayacaktır? İyi bir tedavi ile, kedimizi aylarca hatta yıllarca yüksek bir yaşam kalitesiyle yaşatabiliriz.

İlaçlar, böbrek diyeti ve serum tedavisi yanı sıra, aşağıdaki hususlara da dikkat edilmesi gerekir.

  • Aşırı susama
  • Bulantı
  • Kusma
  • Tükürük
  • Susuzluk
  • Gastrit
  • Kabızlık
  • İştahsızlık
  • Kilo kaybı
  • Kas zayıflaması
  • Zayıflama
  • Basık tüyler
  • Ağız kokusu (amonyak kokusu gibi)
  • İsteksizlik
  • Yorgunluk
  • Depresyon
  • Ağızda çıban, yara
  • Kramp
  • Vücut ısısının düşmesi
  • Koma (son durak)

(Aşağıda web adresi olan bu çeviriyi, elimden geldiği kadar özenle yapmaya çalıştım. Elbette ki hatalarım olabilir. Sonuçta tıp, uzmanlık alanım değil. Bu anlamda yukarıdaki bilgileri ön bilgi olarak sunup, doğrusunu veterinerlerin söyleyeceğini de biliyorum).

http://www.loetzerich.de/Gesundheit/Nierenerkrankungen/nierenerkrankungen.html

Faydalı bir başka link:  

http://www.heska.com/erd/index.asp

 

Ertan İğneli

Share

16 Yorum Kedilerde Böbrek Hastalıkları

  1. Fulya dedi ki:

    Ertan Bey cok tesekkurler, bunlar son derece degerli bilgiler. Eminim ki bu hastalikla mucadele eden pek cok kisiye isik tutacak ve yeni bir umut olacaktir. Hastalikta yuksek protein verilmesi kafalarimizi bir hayli karistirsa da protein kisitlamasinin sonuclari da ortada ne yazik ki.

  2. Fulya dedi ki:

    Fatos Hn. Tarcin’in rahatsizligiyla mucadele ederken bunlari da bir taraftan bizlerle paylastiginiz icin size sonsuz tesekkurler. Ertan Bey\’e de yazdigim gibi kafalarimiz gercekten cok karisti ama bu bir cikis yoluysa korkunc bir hata yapiliyor demektir protein kisitlamasi ile.

  3. Hüseyin dedi ki:

    Şu anda saat 5.02 ve kedim ölmek üzere şu kadarını söyleyeyim bu ülkede hiçbirşey tam olmadığı gibi işini bilen severek yapan aynı zamanda parasınıda alan veteriner yokmuş bunu anladım…kedimiz mıstık üç ay önce arka ayaklarına basamamaya ağlamaya başlayınca götürdük…neyse yazsam ne değişecek üç aydır fakülte dahil gitmedimiz yer kalmadı ev serumlardan hastaneye döndü dünyanın parasını harcadık yeter ki mıstık nefes alsın dedik…uzatmıyayım gece birden beri ağlıyor arka bacaklarına basamıyor ağzından sürekli bir sıvı geliyor çok hızlı nefes alıp veriyor galiba son saatleri..galiba anlatamadım ama demek istediğim şu bu canlıyı bu hale veterinerlerin cahilliği getirdi..mama satmaktan ve aşı yapmaktan başka bişi bilmeyen cahil paragözler..keşke sokakta kalsaydı diyorum bazen yada bu şehre hiç gelmeseydik diyorum:((

    • Hüseyin bey,
      Facebook üzerinden yazıştığımız için buraya dikkat etmemişim. Ne yazık ki, zaman zaman kontrolümüzde olmayan durumlarla karşılaşıp, çok çok üzülüyoruz. Hepimizin benzer deneyimleri var. Bu sitenin kuruluş nedeni de bu. Yalnız olmadığımızı bilip, bilgilerimizi paylaşmak 🙁 Çok üzüldüm gerçekten. Lütfen kedinizle ilgili yaşadıklarınızı ayrıntıları ile yazın, resimlerini ekleyin, sitemizde paylaşalım. Pek çok kişinin yararlanacağından emin olabilirsiniz. Aynı hatalara düşmemek için çok çok paylaşmalıyız. Başsağlığı ve dayanma gücü diliyorum.
      Saygılar

    • Ayşe dedi ki:

      Hüseyin bey çok doğru söylemişsiniz.inşallah kediniz iyileşmiştir.araba çarpan bir kediyi Denizlide tek olan özel hayvan hastanesine götürdük.röntgende sadece kalça kırığı vardı.bacağını kalıpla sardılar.5 gün sonra ağır koku yüzünden aynı yere gittik.garibim kirli diye bit dövmedikleri kaldı.sahibi hastanenin sahibi veteriner sıkıştırma kafesi gelmeden box un üstünü onca uyarıma rağmen açtı ve kedinin evcil olmadığınıfa biliyordu.masadan kendini aşaüıya atmaya çalışan hayvanı bpx un üstüyle bayağı bir ezdikten sonra hayvan beton gibi aşağıya düştü ve dolabın altına girdi.bu kişi kedinin kuyruğundan koparırcasına bit çok defa çekti ve bir taraftanda kediye küfürler etti.eryesi günü aydın fakülteye götürdüğümüzde Vet.Türkay denen şahsın birde hayvanın kaburgasını vr kuyruğunu kırdığını öğrendik.kuyruk kesilecek fakat bu şahıs düşürdükten sonra kedicik çişini kakasını yapamaz oldu.Malesef dediğinizgibi veterinerlerin çoğunun tek derdi para ve bunun için bu canları harcamaya dünden hazırlar.Böylelerini Allah en acıyacak yerlerinden yaksın diyorum.

      • Hüseyin dedi ki:

        Mıstığı o sabah kaybettik maalesef..mıstığında böbrekl er inin bitmesine sebep pamukkale yolundaki dediğiniz yerdir…çene ameliyatını orda yaptırdık maalesef sonrasında kontrol için götürdümüzde sakinleştirici iğne yaptılar,mıstık 15,20 dk.geçmesine rağmen uyumayınca bidaha iğne yaptılar,ondan sonra oğlumun heryerinde yaralar çıktı böbrekleri gitmiş maalesef sizede geçm iş olsun

        • Tuğba dedi ki:

          Hüseyin bey yaralar demişsiniz. Nasıl yaralardı tarif edebilir misiniz. Sanırım şuan aynı durumu biz yaşıyoruz.

          • Hüseyin dedi ki:

            Kabuklu yaralandı özellikle baş bölgesinde yara çevresi kırmızıyı ateşi yüksekti bide kusura bakmayın görmedim..çevrenizde fakülte varsa oraya götürün geçmiş olsun

  4. muhterem dedi ki:

    Merhaba arkadaşlar yaklaşık 20 gün önce sokakta bulduğum bir erkek kedi 7-8 aylık hasta idi vet.götürdüm viral enfeksion tedavisi başladı ancak tedavi sonuç vermedi bugün anladımki böbreklerinde büyüme var veterinerle bu bilgiyi paylaştım tekrar muayne oldu ve böbreğinin birinin alınması gerektiğini söyledi. İnternette böbrek büyümesiyle ilgili bir bilgiye ulaşamadım genel olarak böbrek yetmezliği ile ilgili bilgiler var eğer kedi böbrek yetmezliği hastasıysa ameliyat gereklimidir ilaçla tedavi edilemezmi ameliyatın riskli olduğunu söyledi veteriner. Böbrek yetmezliği belirtilerininde bir çoğunu taşıyor antalyada yaşıyorum bu konu ile yeterli bilgiye sahip veterinerde bulamadım rica ediyorum yardımcı olun

  5. Eray Destegul dedi ki:

    Merhaba. 10 aylik bir tekir erkek kedimiz var. Sokaktan sahiplenmistik.buldugumuzda perisan haldeydi ve cok kucuktu kedi nezlesinden tek gozunu yitirmisti.guc bela yasamasini sagladik. Ancak su an arka patilerine basamiyor yurumekte gucluk cekiyor kafasi surekli asagida ve yirumeye calistiginda sallaniyor. Veterinere goturduk bobreklerinde buyume oldugu soylendi. Serum verildi ve Antibiyotik uygulandi. Tedavi bu sekilde ilerleyecek anladigim kadariyla. Size danismak istedigim biz evde ne yapabiliriz? Hayvan cok aci cekiyor belli yuksek bir yerde kafasini asagi sallandirarak uyumayi tercih ediyor.daha once gecirdigi hastaligin bu duruma etkisi nedir? Yardimci olabilirseniz cok seviniriz.

    • İpek dedi ki:

      Mrb benim kedimde de suan aynı sorun var. Siz acaba nasıl süreç geçirdiniz. Kediniz yaşıyor değil mi

      • Merhaba Nurcan Hanım, geçmiş olsun. Konuyla ilgili en kapsamlı bilgileri yazarlarımızdan Prof Ömrüm Özmen Uzun un yazılarında bulabilirsiniz. Kedisi Taffy kronik böbrek yetmezliğinden döndü ve hala kaliteli bir yaşam sürüyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*