Umut Var mı?

Çoğunlukla var diyebiliriz. Kedinizin krizden sağ çıkıp çıkamayacağını ve yıllarca yaşayıp yaşayamayacağını söylemek mümkün değil ama proaktif olmazsanız şansının azalacağı kesin.

Veterineriniz de hastalığın nasıl seyredeceğini kesin olarak söyleyemez. Hiç birimizde kristal küre yok. Veteriner, kedinizin test sonuçlarına ve önceki deneyimlerine dayanarak bir çıkarımda bulunur ama sonucu etkileyen bir çok faktör vardır. Kedinizin tolerans derecesi, veterinerin ne kadar proaktif olduğu ve elbette sizin çabalarınız. Bu faktörlerden sadece son ikisini kontrol edebiliriz.

Daha düşük kan değerleriyle daha erken tanı almış kedilerin şansının daha fazla olduğunu ve çoğunun yıllarca yaşayabileceğini söyleyebiliriz. Yüksek değerleri olan bazı kediler de, daha seyrek olmakla birlikte, yıllarca yaşayabilir. Ne olacağı büyük oranda kedinizin tanı anında ne kadar hasta olduğuna, ne kadar mücadele etmek istediğine, tedavileri nasıl karşıladığına, veteriner bakımının ne kadar iyi olduğuna, ve ne yazık ki bir ölçüde ne kadar para harcayabileceğinize bağlıdır.

Krizde Olmayan Kedi:

Kedinize erken tanı konulmuş ve/veya durumu stabil ise şanslısınız, çünkü dikkatli bir izlem ve proaktif yaklaşımla kediniz aylar veya yıllarca nisbeten iyi durumda kalabilir.

Durumu stabil ama değerleri yüksek (ileri evre 3) kediler için de hala umut vardır. Tedaviyle değerle düşebilir, düşmese bile bir süre bu düzeyde kalabilir.

Kediniz ileri evre 3 veya evre 4 ve hastalıkla iyi başa çıkabiliyorsa bu iyiye işarettir, ama bir süre damar içi (intravenöz, iv) sıvı uygulaması dahil, tedavilerin en kısa sürede başlaması gerekir.

Krizdeki Kedi: Muhtemelen Damar içi Sıvı Almakta Olan Kedi:

KBH’nın tanısı güç olduğu için, kediniz dekompanse olmuş ve krizde tanı konulmuş olabilir. Bir çok kedinin ilk tanı anında değerleri dehidratasyon nedeniyle korkunç derecede yüksektir ya da bir süredir KBH ile takip edilmekte iken, aniden krize girer ve değerleri hızla yükselir.

Kedinizin dehidratasyonu deri-altı sıvı, ya da ağır vakalarda damar içi sıvı uygulaması ile düzeltilmeden gerçek kan değerlerini bilemezsiniz. Benzer şekilde, bir enfeksiyonu varsa tedavi edilmeli, kan basıncı yüksek ise kontrol altına alınmalıdır. Ağır kansızlığı (anemi, hematokrit <%20) olan kediler çok hasta görünümdedir, ama kansızlık düzeltilince dramatik şekilde düzelirler.

Değerleri yüksek olan bazı kedilerde ise kronik değil, akut böbrek hastalığı vardır. Tedavisi zor olmakla birlikte, bir kez tedavi edilince böbrekler tamamen düzelebilir.

Dekompanse olmuş, kan değerleri çok yükselmiş ve damar içi sıvı tedavisi alan bir kedi için farklı senaryolar söz konusu olabilir:

  • Kedinin değerleri iv tedavi altında düzelir, kedi daha iyi görünür, daha iyi hareket eder ve evde de iyi seyreder.
  • Kedinin değerleri iv tedavi ile düzelmez, ancak kedi daha iyi hareket eder. Kan değerleri evde, sıklıkla deri-altı sıvı tedavisiyle tedricen düşer.
  • Kedinin değerleri düzelmez, kedi eve döndüğünde de hasta görünümündedir, kedi uyutulur.
  • Kedinin değerleri iv tedavi ile düzelmez, eve dönünce kısa sürede dekompanse olur.

Kedinizin hangi kategoriye girdiğini bilemezsiniz, ama tedaviyi denemekte yarar vardır. Ötanazi (uyutma) seçeneği düşünülmeden önce kediye tedavi şansı verilmelidir. Kediniz bir gecede hastalanmadı ve sadece 2-3 günde de düzelmeyecek. Bazı kediler için veteriner büyük bir stres yaratır ve eve gelince daha iyi toparlanırlar, yemeleri daha düzelir. Özellikle kansızlık (anemi) kedinin durumunu olumsuz yönde etkileyen önemli bir sorundur ve çözülmesi gerekir.

Kan Değerleri Yavaş Bozulursa

KBH’lı kediyi uçurumdan düşmeye benzetirsek, az sayıda kedi uçuruma adım adım yaklaşır, yani her bir evrede bir süre stabil kalır. Örneğin kreatinin 3,6 değeriyle Evre 2’de aylar geçer, sonra bir adım daha yaklaşır ve kreatinin 7’nin üzerine çıkar, bir kaç ay böyle geçer; bu sırada yaşam kalitesi iyidir. Bazı kedilerde ise bu kadar uç değişiklikler olmaz, her yıl böbrek işlevi giderek azalır.

Kan değerleri zaten yüksek olan kedinizin bu değerleri daha da kötüleşirse cesaretiniz kırılmasın. Kreatinin doğrusal bir ölçüm değildir. Tanı  sayfasında bu daha iyi açıklanmaktadır. Tedavi şemanıza bakıp uygun olan diğer tedavileri ekleyin. Veterineriniz önerir ya da kabul ederse, buna birkaç gün damar içi sıvı uygulaması dahildir. Değerlerin hala yüksek olmasına karşın, kedinizin durumunun stabil hale geldiği göreceksiniz. Fosfor düzeyi yükselirse bunu kontrol altına almalısınız çünkü KBH gidişini hızlandırır ve kedinizin kendini kötü hissetmesine yol açar.

Kan Değerleri Aniden Bozulursa

Kedinizin kan değerleri aniden bozulursa, lütfen panik yapmayın. Bu KBH’nın ilerlediği anlamına gelebileceği gibi, araya giren bir enfeksiyon ve böbrek taşları da neden olabilir. Kontrolsüz hipertansiyon bir başka hızlı bozulma nedenidir. Fosfor yüksekliği mutlaka araştırılmalı ve düzeltilmelidir.

Değerleri Düşük Olan Bir Kedi Hastalanırsa

Kreatinin değeri 3,5’un altındaki bir kedinin çok hasta görünmemesi beklenir. Bu kedilerde ara sıra kusma ve ishal atakları olabilir, bazen iştahları azalır, ama susuz (dehidrate) olmadıkça ve yeterli yedikçe, oldukça iyi idare ediyor olmaları beklenir.

Bu nedenle, aşikar sorunlar için tedavisini aldığı halde kediniz hala sürekli halsiz ve bitkin görünüyorsa, veterineriniz ile görüşmenizi öneririz. Hipertansiyon bu duruma neden olabilir. Ya da diyarenin (ishal) nedeni hipertiroidi olabilir. Pankreatit, KBH’lı kedilerde sıktır. İnflamatuvar barsak hastalığı ya da kanser gelişmiş olabilir.

Kediyi Tedavi Edin, Rakamları Değil

Tetkik sonuçları önemlidir ama her şey değildir.  Elbette tetkikle sorunu saptayıp çözmeye çalışmalıdır. Bu, kedinizin yaşama şansını arttıracaktır. Bazı kediler yüksek değerleri çok iyi tolere eder. İmkansız gibi görünen, tedaviyle iyi bir yaşam kalitesini sürdüren birçok başarı hikayesi vardır. Ancak belirli bir tedaviyi uygulama ve KBH ile savaşma konusunda kedinizin huyu suyu da dikkate alınmalıdır.

Share

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*