ANA SORUNLAR: Metabolik Asidoz

Metabolik asidoz, KBH’lı kedilerin %65-75’inde gelişen bir durumdur. Oldukça karmaşık bir konudur. Elimden geldiğinde basit anlatmaya çalışacağım.

Esas olarak metabolik asidoz, kedinin vücudundaki asit miktarının arttığı anlamına gelir. Vücut işlevleri sırasında asit yapısında bazı maddeler açığa çıkar. Bunların bir kısmı büyük oranda bikarbonat iyonlarıyla nötralize edilir, kalanı sağlıklı böbreklerden atılır. KBH’nda bu mekanizma bozulduğu için asitler birikir ve kan pH’sı düşer. Metabolik asidoz denilmesinin nedeni, solunumla yeterli karbondioksit atılmamasından kaynaklanan bir başka asidoz tipinden ayırmak içindir.

Belirtiler: 

  • Zayıflama
  • Kas kitlesinin kaybı
  • Halsizlik
  • Kusma
  • Seğirme
  • Ağız ülserleri
  • Derin solunum
  • Ağır olgularda nöbetler

Bu belirtilerin hepsi, KBH’nda başka nedenlerle de gelişebilir.

Metabolik asidozlu bir kedide kan potasyum değeri yüksek veya normal ölçülebilir. Metabolik asidozun düzeltilmesiyle hipokalemi gelişir.

Tanı:

Arteryel Kan Gazı Analizi:

En güvenilir ölçüm yöntemidir, ama her laboratuvarda yapılamaz ve sedasyon gerektirir. Bu nedenle tanı amacıyla pek kullanılmamaktadır.

TCO2 (Kandaki Total Karbondioksit):

Vücuttaki bikarbonat düzeyinin bir göstergesidir. Düşük ise çok fazla asit nötralize edildiği için azalmış anlamına gelir. Özel bir kan gazı cihazıyla ölçülür ve her veteriner kliniğinde bulunmayabilir. Bu tetkiki yapan merkez sayısı çok azdır.

Anyon Açığı:

Kandaki başlıca anyon ve katyonlar arasındaki farkın saptanmasına dayanır. Formülü:

Anyon açığı = [Na+ + K+] – [Cl- + HCO3]

Diğer bir deyişle:

Anyon açığı = (sodyum + potasyum) – (klor + bikarbonat)

Bu değerler, kedinizin kan tetkikinde ölçülür. Her klinikte bikarbonat ölçülmeyebilir, veterinerinizden sodyum, potasyum, klora ek olarak bikarbonat ölçümü de yapmasını isteyiniz. Bazen anyon açığını cihaz otomatik olarak hesaplayıp size verir.

Laboratuvardan laboratuvara değişmekle birlikte, normal kedilerde anyon açığı 10-27 arasındadır. Anyon açığının artması, yani bu rakamın artması kedinizde metabolik asidoz olduğunun göstergesidir.

Metabolik asidozun başka türlerinde anyon açığı artmayabilir.

İdrar pH’sı:

Bazı veterinerler metabolik asidozu tanısını idrar pH’sı ile koymaya çalışır, ancak tanı duyarlılığı çok düşüktür ve bu amaçla kullanılmamalıdır.

Metabolik Asidozun Tedavisi:

Diyet:

Renal diyetlerin büyük kısmının pHsı nötral veya hafif alkalidir. Kediniz renal mama yemiyorsa ‘’idrar yolları’’ için olan mamaları kesinlikle vermeyiniz, bu mamalar idrarı asitleştirir ve asidozu derinleştirir.

Sıvı Tedavisi:

Sıvı tedavisi uyguluyorsanız laktatlı ringer solüsyonu hafif asidozu tedavi etmede yeterli olabilir.

Potasyum Sitrat:

Serum potasyum değeri de düşük (hipokalemi) ise, potasyum düzeyinin yükseltilmesinde potasyum sitrat kullanılması, asidozda daha yararlı olabilir.

Aluminyum emilimini arttırabileceğinden dolayı, potasyum sitrat ile alüminyum bağlayıcıları arasında en az 2 saat ara olmalıdır.

Sodyum bikarbonat (Soda):

‘’Karbonat’’ olarak da bilinen sodyum bikarbonat, metabolik asidoz tedavisinin en kolay ve en ucuz yoludur. Marketinizden alabilirsiniz. Aldığınız tozun ‘’Kabartma tozu’’ değil, sadece ‘’Karbonat’’ olduğundan emin olunuz. Kabartma tozlarının içinde asit maddeler vardır.

Başlangıç dozu olarak günde iki kez 5-10 mg/kg önerilir. Bu, genellikle ‘’bir tutam’’ dediğimiz miktardır ya da bıçağın ucu ile alınan toz kadardır. Suda eritip kedinizin ağzına enjekte edebilir ya da ilaç vermek için kullandığınız jelatin kapsüllere ekleyebilirsiniz. Kedim Taffy’de ikinci yolu tercih ettim.

Bkz. https://kedikbhblog.wordpress.com/ana-sorunlar-metabolik-asidoz/

Share

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*