Kalıcı ve abartılı fırtına korkusu veya fırtınayla ilişkili uyaranlara fırtına fobisi denir. Bu fobi fizyolojik, duygusal ve davranışsal bileşenleri içerdiğinden, bu durumu tedavi etmek için veteriner hekiminizin patofizyolojiye hâkim olması gerekir.
Fırtına fobisi hem köpeklerde hem de kedilerde görülür ancak köpekler genellikle bu tür korkulara daha duyarlıdır. Bu durumun köpekleri nasıl etkilediği hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz, petMD sağlık kütüphanesindeki sayfayı ziyaret edebilirsiniz.
Belirtiler ve Tipler
Korkuyu uyandıran uyaranlar arasında yağmur, şimşek çakması, kuvvetli rüzgârlar ve muhtemelen barometrik basınç ve statik elektrikteki değişiklikler vardır. Bu korku, daha sonra aşağıdaki işaretlerden birini tetikleyebilir:
- Hızla kaçma
- Nefes nefese olma
- Titreme
- Sahibinin yanına saklanma
- Aşırı tükürük salgısı (ptyalism)
- Eşyaları devirme
- Aşırı bağırma
- Kendine zarar verme
- Dışkı/idrar kaçırma
Ayrıca bazı vücut sistemlerini çeşitli şekillerde etkileyebilir, örneğin:
- Kardiyovasküler – taşikardi
- Endokrin / metabolik – artan kortizol seviyeleri, strese bağlı hiperglisemi
- Gastrointestinal – iştahsızlık, gastrointestinal rahatsızlık
- Kas-iskelet sistemi – kaçma girişimlerinden kaynaklanan ve irade dışı gelişen travma
- Sinir – adrenerjik / noradrenerjik aşırı uyarılma
- Solunum – hızlı soluma
- Deri — takıntılı yalama dermatiti
Nedenleri
Fırtına fobisinin kesin nedeni bilinmemektedir ancak aşağıdaki faktörlerin bir kombinasyonunu içerebilir:
- Gelişimin erken dönemlerinde fırtınalara maruz kalma
- Sahibi tarafından korku tepkisinin kasıtsız olarak güçlendirilmesi
- Duygusal tepkiselliğe genetik bir yatkınlık
Teşhis
Bir veteriner hekim, ayrılık kaygısı, hayal kırıklığı ve gürültü fobileri gibi benzer davranışsal tepkilere neden olabilecek bazı koşulları ekarte edebilir. Aksi takdirde, korkunun gök gürültülü fırtınaya etkisinden kaynaklanabilecek herhangi bir durumu veya anormalliği belirlemek için daha fazla test yapılması gerekebilir.
Tedavi
Kedinin kendine zarar verme riski olduğuna inanıyorsanız, kafes hapsinden kaçınmak önemlidir. Aksi takdirde, veterinerinizden davranış değişikliği veya ilaç (örn. Antidepresanlar, anti-anksiyete ilaçları) talep etmeniz gerekecektir.
Davranış Değişikliği:
- Fırtınalar sırasında kediyi cezalandırmayın ve teselli etmeye çalışmayın.
- Duyarsızlaştırma ve karşı şartlandırma genellikle birlikte kullanılır.
- Duyarsızlaştırma, kaydedilmiş bir uyarıcıya korku uyandırmayan bir miktarda maruz bırakmayı gerektirebilir. Ses, yalnızca kedi rahatladığında kademeli olarak artırılır.
- Karşı koşullandırma, korku tepkisiyle bağdaşmayan bir tepkiyi (otur, rahatla) öğretmeyi içerir. Yiyecek ödülleri genellikle öğrenmeyi kolaylaştırmak için kullanılır.
- Fırtınaların ses kayıtları kullanılabilir. Çünkü bu tür doğal uyaranlara dair sesleri kendimizin yapması zordur.
Bu tür davranış modifikasyonlarını uygulamadan önce lütfen bir uzmana danışın çünkü bu egzersizlerin uygunsuz kullanımı durumu kötüleştirebilir.
Hastalığın Gelişimi ve Durumun Yönetimi
Kedinize ilaç verilmişse, tam kan sayımı (CBC) ve biyokimya profilleri veterineriniz tarafından periyodik olarak izlenmelidir. Prognoz (hastalığın muhtemel seyrini, süresini ve sonuçlarını önceden tahmin etme), durumun ciddiyetine, süresin e ve kedinin yaralanmalardan korunma yeteneğine bağlıdır. Bununla birlikte, tedavi edilmezse durum daha da kötüleşebilir.
Vladimir Negron
Kaynak: https://www.petmd.com/cat/conditions/behavioral/c_ct_thunderstorm_phobias
“Diyabetik Kedi” site yöneticisi
